Michelangelo, multimediaal talent

Michelangelo Buonarroti (1475 – 1564) was één van die zeldzame multimediale talenten. Ongeëvenaard beeldhouwer, meesterlijk schilder, fantastisch dichter en gedurfd architect. Eén van de ware uomo universale van de Renaissance. En de kunstenaars wiens werk mij – samen met dat van Auguste Rodin – inspireerde om kunstgeschiedenis te gaan studeren.

Het kon dus ook eigenlijk niet anders dan dat ik tijdens mijn studie veel aandacht zou besteden aan deze grootse kunstenaar van de Renaissance. Toch deed dat tot aan mijn Masters op zich wachten. Maar die wijdde ik vrijwel volledig aan Michelangelo. Zijn multimediale talent bleek ondanks zijn grote bekendheid nog veel onbekende kanten te kennen. De onbekende kant die mij het meest boeide was zijn werkwijze. Want hoe ging hij eigenlijk te werk? En hoe kon het toch dat dit multi-talent zo weinig van zijn beelden afmaakte?

Mijn scripties over Michelangelo


Ontwaakt maar niet ontworsteld
Ontwakende Slaaf (Michelangelo Buonarroti)

Ontwakende Slaaf (Michelangelo Buonarroti)

In mijn Master-thesis heb ik het ontwerpproces van Michelangelo Buonarroti onderzocht. Hoe ontwierp hij zijn marmeren meesterwerken? Welke rol speelde het tekenen en modelleren in klei daarbij?

Michelangelo’s werkmethoden waren revolutionair. Bij hem nam het belang van het ontwerp – op papier, in klei of in was – ongekende proporties aan. Hij was dan ook in veel opzichten een vernieuwende beeldhouwer, die een sculpturale revolutie startte. Tegelijkertijd was hij één van de meest gesjeesde beeldhouwers aller tijden en maakte hij de meerderheid van zijn beelden niet. Zijn werkmethoden werden dan ook verafgood maar niet zonder aanpassingen door latere beeldhouwers overgenomen. Michelangelo’s vernieuwende aanpak is daarom in zekere zin een gemankeerde revolutie gebleken.

 


Met hand en hart aan’t marmer leven geven
De Dag (schets)

Tekening van een rug (Michelangelo Buonarroti)

Dit werkstuk in een eerste vingeroefening naar de werkwijze van Michelangelo, aan de hand van de Dag in de Medici-Kapel (1520-1534). Ik onderzoek hierin de rol van het disegno in Michelangelo’s beeldhouwkunst onderzoeken.

Van de Dag zijn zowel tekeningen als mogelijke modellen overgeleverd, die inzicht kunnen verschaffen in de ontstaansgeschiedenis van de marmeren versie van de Dag. Ik wil daarbij de volgende vraag beantwoorden: Hoe ontstond dit beeld? Is het in essentie de resultante van een zoektocht in steen of van het ‘kopiëren’ in steen van een voorafgaand geboetseerd idee?

 


Pitti tondo: onaf, onvolkomen of onvolprezen?
Pitti Tondo (Michelangelo Buonarroti)

Pitti Tondo (Michelangelo Buonarroti)

In een tijd dat compleet afgeronde en hoogwaardig afgewerkte beelden de norm waren lukte het Michelangelo bij een groot deel van zijn oeuvre niet om zijn beelden af te maken. Bijna drievijfde van zijn monumentale beelden zijn ‘non-finito’, oftewel niet klaar. Maar paradoxaal genoeg worden ze hierom reeds in de zestiende eeuw geroemd.

In dit werkstuk onderzoek ik wat de meest waarschijnlijke reden is van het non- finito karakter van één van die ‘onafgemaakte’ beelden, de Pitti tondo (ca. 1504, Bargello, Firenze). Is Michelangelo vanwege externe omstandigheden niet in staat geweest de Pitti tondo af te maken, is hij er uit ontevredenheid mee gestopt of heeft hij het reliëf bewust gelaten zoals het is?

 

 


 

Share on LinkedInTweet about this on TwitterShare on FacebookPin on PinterestShare on Google+Email this to someonePrint this page